Verkeerde prikkels in top bedrijfsleven

Beursgenoteerde bedrijven lopen het risico te worden verhandeld. Van het ene op het andere moment. Gewild en ongewild. Dat is het risico van een notering aan de beurs.

Er zijn bovendien ‘verborgen’ risico’s waar de overheid oog voor zou moeten hebben.

Nederlands scheepsvaarttrots was ooit rederijconcern P&O Nedlloyd. Betrouwbaar management, betrouwbare schepen, betrouwbare bemanningen. Een geliefd aandeel dus.

Er werd koers gehouden totdat Philip Green bestuursvoorzitter. Na ongeveer een jaar concludeerde hij al dat ‘alles anders moest’. En niet veel later had nieuwkomer Green een koper gevonden voor Neerlands trots op de wereldzeeën.

Het Deense Maersk werd de koper.

Van een Nederlandse bemanning op de schepen is nauwelijks nog sprake. Het belang van Rotterdam als vestigingsplaats voor de wereldwijd opererende onderneming wordt steeds verder teruggebracht en ook het onder Nederlandse vlag varen is bijna verleden tijd.

De aandeelhouders werden wel beter van de verkoop. Het merendeel was buitenlander. Had geen enkel ‘Hollands glorie’ gevoel. Ook Green spinde er garen bij. Hij kreeg een premie van vele miljoenen.

Koninklijke Frans Maas, beursgenoteerd, was ook zo’n trots Nederlands bedrijf. Overal in Europa en ver daarbuiten sierde de naam Frans Maas distributiecentra en op de weg waren de trucks met opleggers van Frans Maas niet weg te denken.

Totdat Arvid Manneke als bestuursvoorzitter werd aangesteld. Ook hij ging op zoek naar een koper. Tot ieders verrassing. Ook in dit geval een Deens bedrijf.

De naam Frans Maas staat alleen nog in geschiedenisboekjes. De aandeelhouders waren blij met hun winst, evenals Manneke die dikke premies opstreek vanwege de geslaagde overname.

De destijds betrokken bestuursvoorzitters, beide relatieve nieuwelingen binnen de twee verkochte iconische vaderlandse bedrijven, zullen ook nu nog volhouden in het belang van aandeelhouders en ondernemingen te hebben gehandeld.

Alleen een onafhankelijk onderzoek naar de verkoop van deze twee beursgenoteerde ondernemingen en de gevolgen daarvan kan blootleggen welke prikkels de overhand hadden.

In het geval van verkeerde prikkels zullen er beschermende maatregelen moeten worden genomen, niet alleen tegen te gretige buitenlandse opkopers die zich steeds vaker aan onze bedrijfspoorten melden, ook tegen deze persoonlijke vorm van hebzucht.

Theo Jongedijk